Pip และ Point คืออะไร? หน่วยวัดกำไร-ขาดทุนที่เทรดเดอร์ต้องเข้าใจ

เข้าใจ Pip และ Point อย่างละเอียด — หน่วยวัดการเคลื่อนไหวของราคาในตลาด Forex วิธีคำนวณ Pip Value ตาม Lot Size สูตร Position Sizing จาก Pip พร้อมข้อผิดพลาดที่มือใหม่ต้องระวัง

ประเด็นสำคัญ

Pip = ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 (0.0001) สำหรับคู่ทั่วไป / ตำแหน่งที่ 2 (0.01) สำหรับคู่ JPY
Point (Pipette) = ทศนิยมตำแหน่งที่ 5 โดย 10 Points = 1 Pip
MT4/MT5 แสดง Spread เป็น Points ไม่ใช่ Pips ต้องหาร 10 เพื่อแปลงเป็น Pips
Pip Value ของ Standard Lot (คู่ Quote USD) = $10 ต่อ Pip
สูตร Position Sizing: จำนวนเงินเสี่ยง ÷ ระยะ SL (Pips) = Pip Value ที่ต้องการ
มือใหม่ควรเริ่มที่ Micro Lot (0.01 Lot) เพราะ Pip Value แค่ $0.10

ทำความเข้าใจ Pip และ Point — หน่วยวัดการเคลื่อนไหวของราคาที่เทรดเดอร์ทุกคนต้องรู้ก่อนเปิดออเดอร์แรก

💡 คำตอบสั้น

Pip (Percentage in Point) คือหน่วยวัดการเปลี่ยนแปลงราคาที่เล็กที่สุดในตลาด Forex ซึ่งอยู่ที่ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 (0.0001) สำหรับคู่สกุลเงินส่วนใหญ่ ส่วน Point คือทศนิยมตำแหน่งที่ 5 (0.00001) ซึ่งเล็กกว่า Pip 10 เท่า โดย 10 Points = 1 Pip การเข้าใจ Pip ช่วยให้คุณคำนวณกำไร ขาดทุน และต้นทุนการเทรดได้อย่างแม่นยำ

ถ้าคุณเคยได้ยินเทรดเดอร์พูดว่า "วันนี้ได้ 50 Pips" หรือ "Spread แค่ 1.2 Pips" แล้วสงสัยว่า Pip คืออะไร — บทความนี้จะตอบทุกคำถามของคุณ

Pip เป็นเหมือน "หน่วยวัดระยะทาง" ของตลาด Forex เหมือนกับที่เราใช้ "เซนติเมตร" วัดความยาว เทรดเดอร์ใช้ Pip วัดว่าราคาเคลื่อนไหวไปเท่าไหร่ กำไรเท่าไหร่ และต้นทุนเท่าไหร่

แต่สิ่งที่ทำให้หลายคนสับสนคือ ทำไมบนแพลตฟอร์มเทรดถึงมีทศนิยม 5 ตำแหน่ง? แล้ว Point กับ Pip ต่างกันอย่างไร? เรามาทำความเข้าใจให้ชัดเจนกันในบทนี้

Pip คืออะไร?

Pip ย่อมาจาก "Percentage in Point" หรือ "Price Interest Point" เป็นหน่วยวัดมาตรฐานสำหรับการเปลี่ยนแปลงราคาในตลาด Forex โดย 1 Pip คือการเปลี่ยนแปลงราคาที่ ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 (0.0001)

ตัวอย่าง Pip ในคู่สกุลเงินทั่วไป

EUR/USD ขยับจาก 1.0850 → 1.0860 = ขยับ 10 Pips
GBP/USD ขยับจาก 1.2600 → 1.2650 = ขยับ 50 Pips
AUD/USD ขยับจาก 0.6500 → 0.6525 = ขยับ 25 Pips

จำง่ายๆ คือ สำหรับคู่สกุลเงินที่มี 4 ทศนิยม ตัวเลขตำแหน่งที่ 4 คือ Pip

ข้อยกเว้น: คู่สกุลเงินที่มี JPY (เยนญี่ปุ่น)

คู่สกุลเงินที่มี JPY จะมีแค่ 2 ทศนิยม ดังนั้น 1 Pip คือการเปลี่ยนแปลงที่ ทศนิยมตำแหน่งที่ 2 (0.01):

USD/JPY ขยับจาก 150.00 → 150.50 = ขยับ 50 Pips
EUR/JPY ขยับจาก 162.00 → 162.30 = ขยับ 30 Pips

📌 กฎจำ Pip ง่ายๆ

คู่ส่วนใหญ่ (EUR/USD, GBP/USD ฯลฯ) → 1 Pip = 0.0001 (ทศนิยมตำแหน่งที่ 4)
คู่ที่มี JPY (USD/JPY, EUR/JPY ฯลฯ) → 1 Pip = 0.01 (ทศนิยมตำแหน่งที่ 2)

Point คืออะไร และต่างจาก Pip อย่างไร?

Point (หรือ Pipette) คือทศนิยมตำแหน่งที่ 5 ซึ่งเล็กกว่า Pip 10 เท่า โบรกเกอร์สมัยใหม่ส่วนใหญ่แสดงราคาเป็น 5 ทศนิยม (แทนที่จะเป็น 4) เพื่อให้ราคาละเอียดขึ้น

10 Points = 1 Pip

ตัวอย่างเปรียบเทียบ

ถ้า EUR/USD แสดงราคาเป็น 1.08503

ตัวเลข 4 ตำแหน่งแรก (1.0850) → คือ Pip
ตัวเลข ตำแหน่งที่ 5 (1.08503) → คือ Point (Pipette)
ถ้าราคาขยับจาก 1.08503 → 1.08513 = ขยับ 10 Points = 1 Pip
ถ้าราคาขยับจาก 1.08503 → 1.08506 = ขยับ 3 Points = 0.3 Pip

ทำไม Point ถึงสำคัญ?

Point ทำให้คุณเห็นราคาที่ ละเอียดกว่า ช่วยให้:

Spread แสดงได้ละเอียดขึ้น — เช่น Spread 1.2 Pips แทนที่จะบอกแค่ 1 หรือ 2 Pips
Entry/Exit ที่แม่นยำขึ้น — สำหรับ Scalper ที่ต้องการความแม่นยำทุก Point
เปรียบเทียบโบรกเกอร์ได้ชัดเจนขึ้น — Spread 1.1 Pips vs 1.8 Pips เห็นความต่างชัด

⚠️ ข้อควรระวัง: MT4/MT5 แสดง Spread เป็น Points ไม่ใช่ Pips

เมื่อคุณดู Spread ใน Market Watch ของ MT4/MT5 ตัวเลขที่แสดงคือ Points ไม่ใช่ Pips ดังนั้นถ้าเห็น Spread = 15 ให้หาร 10 = 1.5 Pips อย่าสับสนว่า Spread 15 Pip

มูลค่าของ 1 Pip เท่ากับเท่าไหร่?

มูลค่าของ 1 Pip ขึ้นอยู่กับ 3 ปัจจัย: ขนาด Lot ที่เทรด, คู่สกุลเงิน และ Quote Currency สำหรับคู่ที่มี USD เป็น Quote Currency (เช่น EUR/USD, GBP/USD) การคำนวณจะง่ายที่สุด:

สูตรคำนวณ Pip Value (คู่ที่ Quote เป็น USD)

Pip Value = ขนาด Lot × 0.0001

Standard Lot (100,000 หน่วย) → 100,000 × 0.0001 = $10 ต่อ Pip
Mini Lot (10,000 หน่วย) → 10,000 × 0.0001 = $1 ต่อ Pip
Micro Lot (1,000 หน่วย) → 1,000 × 0.0001 = $0.10 ต่อ Pip
Nano Lot (100 หน่วย) → 100 × 0.0001 = $0.01 ต่อ Pip

🎯 ตัวอย่างคำนวณกำไร-ขาดทุน

Buy EUR/USD ที่ 1.0850 → ราคาขึ้นไป 1.0900 = กำไร 50 Pips
ถ้าเทรด Standard Lot: 50 Pips × $10 = กำไร $500
ถ้าเทรด Mini Lot: 50 Pips × $1 = กำไร $50
ถ้าเทรด Micro Lot: 50 Pips × $0.10 = กำไร $5

Pip Value สำหรับคู่ JPY

สำหรับคู่ที่มี JPY สูตรจะต่างเล็กน้อย:

Pip Value = ขนาด Lot × 0.01 ÷ อัตราแลกเปลี่ยน

ตัวอย่าง: เทรด USD/JPY Standard Lot, อัตราแลกเปลี่ยน = 150.00

Pip Value = 100,000 × 0.01 ÷ 150.00 = $6.67 ต่อ Pip

💡 เคล็ดลับ

ไม่ต้องคำนวณเอง! แพลตฟอร์ม MT4/MT5 และเว็บไซต์โบรกเกอร์ส่วนใหญ่มี Pip Calculator ให้ใช้ฟรี แค่ใส่คู่สกุลเงินและ Lot Size ก็คำนวณ Pip Value ให้อัตโนมัติ แต่การเข้าใจหลักการคำนวณจะช่วยให้คุณ ตรวจสอบความถูกต้อง ได้ด้วยตัวเอง

Pip ช่วยคำนวณ Risk Managem

ent ได้อย่างไร?

Pip คือตัวเชื่อมระหว่าง "ระยะทางราคา" กับ "จำนวนเงิน" ทำให้คุณสามารถวางแผน Risk Management ได้อย่างแม่นยำก่อนเปิดทุกออเดอร์:

ขั้นตอนคำนวณ Position Size จาก Pip

ตัวอย่าง: ทุน $10,000 / ต้องการเสี่ยงไม่เกิน 1% ($100) / วาง Stop Loss ที่ 50 Pips

ขั้นที่ 1: กำหนดจำนวนเงินที่พร้อมเสี่ยง = $10,000 × 1% = $100
ขั้นที่ 2: หา Pip Value ที่ต้องการ = $100 ÷ 50 Pips = $2 ต่อ Pip
ขั้นที่ 3: หา Lot Size = $2 ÷ $10 (Pip Value ของ Standard Lot) = 0.20 Lot (หรือ 2 Mini Lots)

นั่นหมายความว่า ถ้าคุณเทรด 0.20 Lot และตั้ง Stop Loss 50 Pips ถ้าโดน Stop Loss คุณจะขาดทุนเท่ากับ $100 พอดี ซึ่งเป็น 1% ของพอร์ตตามที่วางแผนไว้

📌 สูตรลัด Position Sizing

จำนวนเงินเสี่ยง = ทุน × % ที่ยอมเสี่ยง
Pip Value ที่ต้องการ = จำนวนเงินเสี่ยง ÷ ระยะ Stop Loss (Pips)
Lot Size = Pip Value ที่ต้องการ ÷ Pip Value ของ Standard Lot ($10)

Pip ในสินทรัพย์อื่นนอกจาก Forex เป็นอย่างไร?

แม้คำว่า Pip จะมาจากตลาด Forex แต่แนวคิดเดียวกันถูกใช้ในสินทรัพย์อื่นด้วย เพียงแต่เรียกต่างกัน:

ทองคำ (XAU/USD) — 1 Pip = $0.01 เช่น ราคาทองขยับจาก 2,350.00 → 2,350.50 = 50 Pips
ดัชนี (เช่น US30, NAS100) — ใช้คำว่า "Point" แทน Pip เช่น US30 ขยับจาก 40,000 → 40,100 = 100 Points
Crypto (BTC/USD) — ใช้ "Point" หรือ "$" โดยตรง เช่น Bitcoin ขยับ $500
หุ้น — ใช้ "Tick" หรือ "Point" เช่น หุ้น Apple ขยับ $1.50

💡 เคล็ดลับ

เมื่อเทรดทองคำ (XAU/USD) ด้วย Standard Lot ค่า Pip Value = $10 ต่อ Pip ($0.01) เหมือน Forex คู่ปกติ แต่เนื่องจากทองมีความผันผวนสูงกว่า Forex มาก (วันหนึ่งอาจขยับ 200-500 Pips) ควรใช้ Lot Size เล็กกว่าที่ใช้กับคู่สกุลเงินทั่วไป

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเรื่อง Pip มีอะไรบ้าง?

มือใหม่มักทำผิดพลาดเกี่ยวกับ Pip ในจุดเหล่านี้:

1. สับสน Pip กับ Point

เห็น Spread = 18 ใน MT4 แล้วคิดว่า 18 Pips ทั้งที่จริงคือ 18 Points = 1.8 Pips ต้องจำว่า MT4/MT5 แสดงเป็น Points (ทศนิยมตำแหน่งที่ 5) เสมอ

2. ลืมคำนวณ Pip Value ก่อนเปิดออเดอร์

ตั้ง Stop Loss 30 Pips โดยไม่รู้ว่าจะเท่ากับกี่ดอลลาร์ พอโดน SL ถึงตกใจว่าขาดทุนเยอะ ต้องคำนวณเสมอว่า SL = กี่ดอลลาร์ ก่อนกดเปิดออเดอร์

3. ไม่รู้ว่า Pip Value เปลี่ยนตามคู่สกุลเงิน

Pip Value ของ EUR/USD ≠ Pip Value ของ USD/JPY ≠ Pip Value ของ EUR/GBP แต่ละคู่มี Pip Value ต่างกัน ขึ้นอยู่กับ Quote Currency และอัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน

🚫 อันตราย: อย่าเดา Position Size! ถ้าคำนวณ Pip Value ผิด คุณอาจเสี่ยงเงินมากกว่าที่วางแผนไว้หลายเท่า เช่น คิดว่าเสี่ยง 1% แต่จริงๆ เสี่ยง 5% เพราะไม่รู้ว่า Pip Value ของคู่นั้นสูงกว่าที่คิด

📝 สรุปท้ายบทความ

Pip = หน่วยวัดราคา ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 (0.0001) / คู่ JPY ตำแหน่งที่ 2 (0.01)
Point (Pipette) = ทศนิยมตำแหน่งที่ 5 / 10 Points = 1 Pip
MT4/MT5 แสดง Spread เป็น Points ไม่ใช่ Pips → ต้องหาร 10
Pip Value ของ Standard Lot (คู่ Quote USD) = $10/Pip
Pip ช่วยคำนวณ Position Size และ Risk Management ได้แม่นยำ
ทุกออเดอร์ต้อง คำนวณ Pip Value ก่อนเปิดเทรด เพื่อรู้ว่าเสี่ยงเงินจริงเท่าไหร่
มือใหม่ควรเริ่มที่ Micro Lot (0.01) เพื่อเรียนรู้โดยเสี่ยงน้อย

การเข้าใจ Pip และ Point เป็นพื้นฐานที่สำคัญมาก เพราะมันเชื่อมโยงกับทุกมิติของการเทรด ตั้งแต่ การคำนวณกำไร-ขาดทุน ต้นทุน Spread ไปจนถึง Risk Management ในบทถัดไปเราจะเรียนรู้เรื่อง Lot Size และ Leverage ซึ่งจะต่อยอดจากความรู้เรื่อง Pip ที่คุณเข้าใจแล้ว

บทความที่เกี่ยวข้อง:

📖 อ่านบทต่อไป

เรียนรู้พื้นฐานการเทรด Forex ทีละบท
เพื่อสร้างรากฐานที่แข็งแกร่งก่อนเริ่มเทรดจริง